Rokoko we Włoszech

Artist — Sat, 20 Jun 2009 10:38:43 +0000

Najważniejsze obok Francji artystyczne ośrodki znajdowały się w XVIII wieku we Włoszech i w Anglii. Włochy zwrócone były całkowicie w stronę swej sławnej przeszłości, lecz twórcze siły tego kraju nie były juz teraz tak bogate, jak dawniej. W malarstwie pochodzącego z Lombardii G. Cerutiego i G. M. Crespiego z Bolonii (seria o świętych sakramentach, Drezno) ukazane zostało powszednie życie biednych ludzi, lecz weryzm ten jest jeszcze z ducha XVII wieku i prawie nie przejawia cech epoki Oświecenia. W Wenecji XVIII wieku najbarwniej prezentuje się dziedzictwo renesansu. Miasto od dawna juz utraciło polityczne znaczenie, wciąż jednak przybywali tam arystokraci i bogacze z Północy, których fascynowała beztroska wesołość weneckiego życia. W XVIII wieku spuścizna Veronesa odzywa w świetnym blasku sztuki Giovanniego Battisty Tiepola (1 696—1 770). Był to ostatni w Europie malarz fresków, który całą ścianę umiał przekształcić w jeden wspaniały obraz, wypełniony żywym tłumem postaci i architekturą; oczy patrzącego radują się przede wszystkim olśniewającą grą barw i rozmachem malarskiego ujęcia (1757, Wenecja, Palazzo Labia). Tiepolo obejmował szeroką skalę wątków, tematów i motywów — znajdujemy u niego historię, alegorię, aktualną teraźniejszość, apoteozę, komedię i capriccio. We freskach Tiepola w pałacu wurzburskim (1751 —1753) obraz wraz z przestrzenią i materialną ścianą łączą się w jedną całość barw, widoków, marmurów, malowanych stiuków i luster, dając najrozmaitsze i wzajemnie warunkujące się efekty. Przy wielkim swym talencie i entuzjazmie malarskim pozostaje jednak Tiepolo w swych historycznych scenach niejasny, jego postaci przypominają wymuskanych statystów, kompozycji brak zwartości, barwy (zwłaszcza tak przez niego ulubiony jasny błękit i cytrynowa żółcień) to rozbłyskują, to znów przygasają — rzeczywiste i absolutnie dowolne, niczym mieniący się brokat. W osiemnastowiecznym teatrze weneckim baśniowy dramat Gozziego konkurował z żywymi, pełnymi werwy komediami charakterów i obyczaju Goldoniego; podobną sytuację zastajemy i w malarstwie: Piętro Longhi, obdarzony zmysłem obserwacji i wielkim poczuciem humoru, malował rodzajowe sceny z życia weneckiej arystokracji, podczas gdy Francesco Guardi (1712—1793) przekształcał w obrazach o nieuchwytnie tajemniczym nastroju czarodziejskie miasto na lagunach w wyimaginowany krajobraz architektoniczny. Prace Tiepola rozsławiły koloryzm wenecki w całej Europie. We Francji włoska „opera buffa” Pergolesiego wywarła silne wrażenie. Lecz jeśli we Włoszech istniały przesłanki dla powstania nowej sztuki, gdyż kraj ten bogaty był w zdolnych artystów, świetną spuściznę i żywo pulsujące życie artystyczne, to jednak konserwatyzm stosunków społecznych uniemożliwił mu zajęcie czołowego miejsca w tej dziedzinie.

Historia sztuki » Tiepolo

Rokoko we Włoszech