HISTORIA SZTUKI POLSKIEJ ŚREDNIOWIECZNEJ

Published on Listopad 17, 2009 - autor: Artist

HISTORIA SZTUKI POLSKIEJ ŚREDNIOWIECZNEJ

BRAK PIERWSZEGO WYKŁADU…

28.10.2006

  • misie ze Ślęży

    • mogą być Celtyckie

    • w V w.p.n.e. byli na Śląsku

    • niedźwiedź był świętym zwierzęciem

    • podobne rzeźby w Hiszpanii => dziki i barany

    • z granitu ślężańskiego

  • panna z rybą

    • też jest Celtycka => mieli kontakt z kulturą śródziemnomorską i widać w pannie wpływ kultury greckiej

    • z granitu ślężańskiego

  • w Sobótce są jeszcze lwy, ale są one już romańskie

  • są też: posąg (ułamany) i głowa wojownika

  • kręgiel kamienny w Garncarsku (k. Sobótki)

  • taki sam jest koło Konina z 1151 r.

  • Izyda z Małachowa

  • Jowisz z Zebrzydowej :)

    • małe figurki

  • II- III w.n.e. => wpływy Rzymskie

  • Szlak bursztynowy przebiegał przez Kalisz (Kalisja) i Śląsk

  • Zakrzów pod Wrocławiem był najbardziej rzymski :)

  • Skarb z Zakrzowa

    • III-IV w.n.e.

    • W wielkich kurhanach

    • Dużo zabytków rzymskich

    • Stolik rzymski z brązu, składany (służył do picia wina)

    • Biżuteria, monety

    • Metalowe plakietki

    • Czara stołowa ze szkła (imituje agat)

    • Czary cermiczne

  • Rzeźby wczesnosłowiańskie

    • Rzeźba drewniana (X w.)

    • Chyba pogańskie

  • Koziołki

  • Gniezno, Opole

  • Światowid z Wolina

    • 9 cm

    • Cztery twarze

    • Prymitywne

  • Światowid z Zbrucza

    • 2 m

    • Uważany za falsyfikat, ale koło Zbrucza był gród słowiański

  • Koniki

    • Gdańsk, Wielkopolska, Opole

    • X-XI w.

    • Kultowe

  • Wołek wawelski

    • X-XI w.

    • Nic o nim nie wiadomo :)

  • Głowa z ………………. (?)

    • Naturalne wymiary

    • Głowa jakiegoś bóstwa słowiańskiego, albo rzeźba wczesnochrześcijańska wyobrażające Chrystusa

GRODY

  • Przed Mieszkiem I zaczęto budować wielkie grody

  • Określenie „Polska” pojawia się po raz pierwszy za Bolesława Chrobrego

  • Grody były z drewna

  • Największe to Poznań i Gniezno

  • Koło Niemczy, w Gilowie, był wielki gród

  • Można określić ich wiek za pomocą badań (uwaga, trudne słowo ) dendrohronologicznych

  • Gród w Poznaniu => lata ’70 X w.

  • Gród w Gnieźnie => początek IX w. (przed Mieszkiem)

  • Gród w Ostrowie Lednickim => 963-964

  • Gród we Wrocławiu => 940-960, 985-…

  • Gród w Głogowie => 989

  • Gród w Krakowie => lata ’70 V w.

BUDOWNICTWO SAKRALNE

  • Wszystkie najstarsze katedry są zbudowane z kamieni układanych zygzakowato, później były tynkowane

  • Katedra w Poznaniu

    • Była największym budynkiem w X w. w tej części europy

    • Pod katedrą znaleziono baptysterium => pomnik upamiętniający chrzest Polski

    • 982 r. za panowania Mieszka

    • Pierwszym biskupem był Jordan

    • Budował ją warsztat z europy Zachodniej znający sztukę karolińską i ottońską

BRAK KILKU WYKŁADÓW…

2.12.2006 (?)

  • Palatium

    • Siedziba władcy

    • Z kamienia łamanego

    • Jedyne murowane budowle

    • Największe ma około 30 m długości

  • Ostrów Lednicki

    • Ważny gród w średniowieczu

    • Palatium z X w.

    • Wybudowany za Mieszka I

    • Przebudowany przez Bolesława Chrobrego

    • Wyspa na jeziorze

    • Obok palatium jest kaplica

    • Pod kaplicą znaleziono misę chrzcielną taką jak w Poznaniu (baptysterium)

    • Palatium z aulę reprezentacyjną

  • Filary podtrzymują drewniane sklepienie

  • Kaplica ma wyszukany kształt

  • Giecz

  • Bardzo ważny gród do XII w.

  • Zachowały się tylko fundamenty palatium

  • Kaplica na planie koła

  • Wzgórze zamkowe w Przemyślu

  • Ok. 981 albo ok. 1018

  • Poznań

  • Fragmenty fundamentów

  • Za Mieszka I

  • Nie znaleziono kaplicy, ale najprawdopodobniej była przy dłuższej ścianie

  • Pewnie było jednym z pierwszych

  • Rotunda Marii Panny na Wawelu

  • Rotunda św. Mikołaja w Cieszynie

  • Początek XI w.

  • Wawel, kościół pod wezwaniem św. Gereona

  • Na wschód od katedry wawelskiej

ZNÓW CHYBA BRAK JAKIEGOŚ WYKŁADU…

„Bursztynowa komnata to taki romański kicz” (dr Witkowski)

  • Polska miała kontakty ze Skandynawią

  • Relikwiarz św. Kurpuli

  • Kamień Pomorski

  • Wykonany z kości albo rogu

  • Szkatuła z Kamienia Pomorskiego

SZTUKA ZŁOTNICZA

  • Szczerbiec

  • Miecz Bolesława Chrobrego

  • Włócznia św. Maurycego

  • Insygnia władzy królewskiej

  • Była ważna jak berło

  • Oryginał jest w Wiedniu

  • Chrobry dostał kopię w prezencie od Ottona III

  • To nią Longinus miał przebić bok Chrystusa

  • Wisior z Wawelu

  • X-XI w.

  • Złoty kielich św. Wojciecha

  • Czemeszno

  • Do picia wina na ważnych imprezach

  • Najstarsza część z agatu

  • X w.

  • W XI w. wykonano stopę i modus

  • W XVIII pękł i zrobiona wokół agatu klamrę

  • Skarb z Borucina

  • XI w.

  • Srebrna katorga, guzy i lumule

  • Miecz z Morzewa

    • X w.

    • Skandynawski

  • Miecz z Czerska Pomorskiego

    • Skandynawski

  • Topór z Żagania

    • Skandynawski

  • Grzebień z Gniezna

    • Jest składany jak scyzoryk

  • Kościół benedyktyński w Mogilnie

    • Najstarsze zachowane w całości wnętrze romańskie w Polsce

I CHYBA ZNÓW CZEGOŚ BRAK…

16.12.2006

  • Kościołek w Inowłodzi

    • Ma wieżę

  • Dzwony

  • Empora

    • Lombardzkie arkadki

  • Kościółek w Żarnowie

    • Prawie taki sam

  • Kościół św. Andrzeja w Krakowie

    • Ufundowany przez Sieciecha (za Władysława Hermana)

    • Fasada miała emporę dla Sieciecha

  • Często podpisywano tak jakieś akty

  • Mały ołtarzyk do odprawiania małych nabożeństw

    • Trzy nawy

    • Skromna dekoracja

  • Tylko relief na kolumnach

    • Z zewnątrz prawie nie zmieniony

  • Z czasem dodano kilka elementów

    • Przy ul. Grodzkiej

  • Kościół św. Wojciecha

  • Katedra Wawelska

    • Nie wiadomo dokładnie kiedy zaczęto ja budować

  • Może pod koniec Krzywoustego

    • Trójnawowa, bazylikowa

    • 2 chóry

    • 2 prezbiteria z kryptami

  • Zachodnia => krypta św. Leonarda

    • 4 wieże

  • 2 od wschodu i 2 od zachodu

  • 2 chóry i 4 wieże wzięły się z Niemiec zachodnich (Nadrenia)

  • Władysław Herman utrzymywał kontakty z Niemcami

  • Krypta św. Leonarda

    • Najokazalsze wnętrze romańskie w Polsce (!!)

    • Architektura jest monumentalna ale bardzo surowa

    • Jedyna zachowana dekoracja rzeźbiarska pochodzi z nadproża (teraz jest nad bocznym wejściem do krypty)

  • Dopiero w XII w. pojawi się monumentalna rzeźba architektoniczna

  • Sakramentarz tyniecki

  • Własność benedyktynów z Tyńca

  • 1060 lub 1070

  • Kodeks purpurowy

  • Tekst ewangelii pisany złotem na purpurze

  • Miniatury tez na purpurze

    • Powstał najprawdopodobniej w Kolonii

  • Pierwsza strona- miniatura na całą stronę z na całą z przedstawieniem Chrystusa na majestacie

  • Cechy romańskie

  • Zawiera tekst Mszy św.

  • Inicjał z ukrzyżowaniem

  • Inicjał z literą V

  • Inicjał z Deus Qui (Boże któryś)

  • Ewangeliarz emmerański

    • Koniec XI lub początek XII w.

    • Kodeks purpurowy

    • Bardzo bogato zdobiony

    • Jasna kolorystyka

    • 13 miniatur całostronicowych

  • Cesarz Henryk na majestacie

  • Przedstawienia czterech ewangelistów

  • Chrystus na majestacie

  • Św. Emmeran

  • Ukrzyżowanie

  • Ewangeliarz gnieźnieński

  • Koniec XI w.

  • Wzory bawarskie

  • Kodeks złoty

  • Nazywany mszałem św. Wojciecha

  • Import z Czech

  • Wykonany w Pradze specjalnie dla Polski

  • Trafił do Polski prawdopodobnie jako dar

  • 20 miniatur całostronicowych

  • Przedstawienie życia Chrystusa

  • Podobno w czasie koronacji król przysięgał na niego

  • Ewangeliarz płocki

  • Inaczej => ewangeliarz pułtuski

  • Ok. 1085

  • Dla klasztoru benedyktynów w Płocku

  • Złoty kodeks

  • Miniatury z genealogią Chrystusa

  • Np. mały Jezus z królem Dawidem

  • Ikona z Herodem i rzezią niewiniątek

  • Pastorały

  • Krzywo zakończone

  • Na końcach ozdoby

  • Gł. Głowy smoków

  • Pastorały z Tyńca (ok. 1070)

  • Kielichy i patery z Tyńca

  • Biskupi brali je w podróże

  • Małe i lekkie

  • Proste

  • Później wykonywano je, żeby włożyć biskupowi do grobu

  • Z insygniami biskupa

  • Krzyżyk ze srebra

  • X-XI w.

  • Ceramiczne posadzki

  • Z głównych kościołów w Polsce

  • Motywy roślinne i geometryczne

XII WIEK

  • I okres intensywniejszego rozwoju sztuki

  • Śmierć Władysława Hermana i koronacja Krzywoustego

  • Wrocław staje się ważnym artystycznie miastem (!!)

  • Pojawiają się kościoły parafialne

  • Pierwsze witraże w Polsce

  • Rzeźba nagrobna

  • Dla mężczyzn

  • Dla świeckich

  • Pierwsze rzeźbione tympanony

  • Najstarsze we Wrocławiu

  • Dobry okres dla złotnictwa

  • W klasztorach (dzięki mnichom z zagranicy)

  • Ewangeliarz kruszwicki

    • 1160- 1175

    • Złoty kodeks

    • Nawiązuje do tradycyjnych rękopisów z XI w.

    • Niektóre miniatury bardzo kolorowe i bardzo jasne barwy

    • Powstał w Saksonii

  • Ewangeliarz Anastazji

TU CHYBA NICZEGO NIE BRAKUJE, ALE NIE JESTEM PEWNA

13.01.2007

  • Dynamiczne

  • Miniatura z przedstawieniem przekazania Mojżeszowi 10 przykazań

  • XII- XIII w.

  • Bardzo kolorowe

  • Dynamiczne

  • Późnoromański styl malarstwa

  • W katedrze wawelskiej

  • Srebrna skrzynka z katedry wawelskiej

  • Na relikwie św. Stanisława

  • Import ze wschodu

  • Dekoracja przypomina perska, egipska, i z Ziemi Świętej

  • Relikwiarz z Czerwińska

  • Import z Francji, z Limoge

  • Przedstawienia Chrystusa, apostołów, świętych

  • Dekoracje tapetowe

  • Relikwiarz z Włocławka

  • Schyłek XII w.

  • Bardzo płaski

  • Najbardziej zdobiona jest pokrywa

  • Import

  • Monety

    • Prymitywne

    • Czasami miały napisy

    • Pierwsze za Bolesława Chrobrego

    • Dekoracje:

  • Krzyż

  • Kościół (b. prymitywne)

  • PRINCEPS POLONIE => pierwsze dzieło, w którym użyto nazwy Polska (!!), za Bolesława Chrobrego

  • Duch św. Jako gołębica

  • Aktualne wydarzenia => w czasach rozbicia dzielnicowego

  • Św. Wojciech

  • Orzeł

  • Pieczęcie

  • Mieszka Starego

  • Bardzo dobrze wykonana

  • Konna

  • Przed połową XII w.

  • Gród w Kaliszu

  • Za Mieszka Starego

Jest on tam pochowany

  • Po Poznaniu i Gnieźnie najważniejszy gród w Wielkopolsce

  • Był rozbudowywany

  • Był tam kościół

  • Miał witraże (!!)

  • Miejscowy lud rozebrał cały kościółek (był drewniany)

  • Znaleziono insygnie władzy królewskiej => srebrny krzyż

  • Drewno obłożone metalem

  • Figura szachowa (laufer)

  • XII w.

  • Na Wawelu

  • Z kości

  • Wykonywano je w Anglii i Skandynawii

  • Z rogów, kości (najkosztowniejsze z kości morsa)

  • We Wrocławiu na Placu Uniwersyteckim znaleziono inną figurę- rycerz z rogu jelenia, dużo lepiej wykonana

  • Opactwo na Ołbinie (Wrocław)

  • Największy klasztor benedyktyński w Polsce

  • Fundator => Piotr Włostowic

O TYM OPACTWIE BYŁ CAŁY WYKŁAD, ALE NIE ZA BARDZO SŁUCHAŁAM…

Powiązane artykuły:

Filed under: Historia Sztuki Tags: ,

You must be logged in to post a comment.

«
»